Dzielnica
Wesoła - dzielnica Warszawy
22,94 km², 26 694 mieszkańców (1.01.2026). W latach 1969-2002 samodzielne miasto, od 27 października 2002 roku dzielnica Warszawy.
Historia
Nazwę Wesoła miejscowość przyjęła w 1918 roku. W 1931 roku stało tu 70 budynków mieszkalnych, a pod koniec lat 30. rozwinęło się budownictwo willowe. W czasie II wojny działała tu 5. Kompania AK Rejonu „Dęby”, a w 1944 roku przez sześć tygodni biegł przez Wesołą front. Po wojnie przesiedlono tu ponad tysiąc mieszkańców zniszczonej Warszawy.
W 1969 roku Wesoła została miastem, a 27 października 2002 roku, po referendum, w którym ponad 70 procent głosujących było za, włączono ją do Warszawy. Zostawiono ponad 260 z około 300 nazw ulic, które dublują się z warszawskimi, dlatego w adresach pisze się „Warszawa-Wesoła”. Dzielnica ma też własne kody pocztowe 05-075 i 05-077.
Emanuel Bułhak
Emanuel Bułhak (1865-1943), filozof i religioznawca, parcelował podwarszawskie majątki; tak powstały letniska Wesoła i Wola Grzybowska. Ofiarował też grunt pod kościół Opatrzności Bożej. Upamiętniają go tablice przy kościele i przy ratuszu, a jego imię nosi rondo w centrum dzielnicy.
Osiedla
- Stara Miłosna: najstarsza część, znana od XIV wieku; w międzywojniu uzdrowisko borowinowe dla dzieci i lotnisko szybowcowe, od lat 80. wielkie osiedle,
- Zielona: dawna karczma przy trakcie Grochów-Stanisławów; w 1795 roku Austriacy postawili tu komorę celną, zburzoną w 1944 roku,
- Grzybowa: w 1827 roku trzy domy i 12 mieszkańców; z Zieloną tworzy dziś obszar Zielona-Grzybowa,
- Wola Grzybowska: dawny folwark, od początku XX wieku własność Bułhaka,
- Groszówka: nazwa od taniej ziemi, sprzedawanej „po groszu za łokieć”,
- Plac Wojska Polskiego: osiedle wojskowe w lesie, opisane na stronie Garnizon,
- Wesoła-Centrum: okolice ronda Bułhaka i urzędu dzielnicy.
Kościoły i parafie
- Parafia Opatrzności Bożej, ul. Piotra Skargi 2: erygowana w 1950 roku przez kard. Stefana Wyszyńskiego, od 2011 roku prowadzi ją wspólnota Chemin Neuf. Neoromański kościół z lat 1935-1939 ma polichromie i drogę krzyżową Jerzego Nowosielskiego z lat 1975-1979; od 2019 roku jest w rejestrze zabytków razem z cmentarzem,
- Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa, ul. Borkowska 1, Stara Miłosna: erygowana 1 stycznia 1937 roku; nowy kościół zbudowano w latach 2010-2016. Obok stoi drewniany kościół św. Antoniego z 1916 roku, przeniesiony z Rokitna koło Błonia i poświęcony w 1950 roku (zabytek od 1984 roku),
- Parafia św. Hieronima, ul. Rumiankowa 2/4, Stara Miłosna: parafia od 2002 roku, kościół poświęcony w 2014, konsekrowany w 2018 roku,
- Parafia Wojskowa św. Jana Pawła II, ul. Okuniewska 1: opisana na stronie Parafia.
Kamień Piłsudskiego
Granitowy głaz w Zielonej, na Górach Milowych, ustawiono w kwietniu 1937 roku. Upamiętnia jawne ćwiczenia Polskiej Organizacji Wojskowej z 29 kwietnia 1917 roku z udziałem Józefa Piłsudskiego. Co roku odbywają się przy nim obchody Święta Niepodległości.
Przyroda
Rezerwat Bagno Jacka, utworzony w 1981 roku, to torfowisko o powierzchni 19,76 ha na północ od ul. Okuniewskiej, z trzema zbiornikami po wydobyciu torfu. Do 2011 roku stwierdzono tu 345 gatunków roślin naczyniowych. Starsi mieszkańcy mówili na to miejsce „Bartek”. Wnętrze rezerwatu nie jest udostępnione. Południe dzielnicy leży w Mazowieckim Parku Krajobrazowym, a między Grzybową a Zieloną ciągną się wydmy paraboliczne.
Źródła
- Wikipedia: „Wesoła (Warszawa)”, „Stara Miłosna”, „Zielona (Warszawa)”, „Grzybowa (Warszawa)”, „Wola Grzybowska”, „Emanuel Bułhak”,
- Wikipedia: artykuły o parafiach i kościołach Opatrzności Bożej, Najświętszego Serca Pana Jezusa, św. Antoniego Padewskiego i św. Hieronima,
- Wikipedia: „Kamień Piłsudskiego w Wesołej”, „Bagno Jacka”.